Strefy ekonomiczne w Polsce a PSI – różnice i ewolucja
Autor: Magdalena Grajda
8 min czytania
Specjalne Strefy Ekonomiczne (SSE) kiedyś kojarzyły się głównie z dużymi zagranicznymi fabrykami na obrzeżach miast. Dziś, dzięki reformie i wprowadzeniu Polskiej Strefy Inwestycji (PSI), dostęp do ulg podatkowych mają również mikroprzedsiębiorcy z mniejszych miast, a nawet firmowe start-upy inwestujące poza tradycyjnymi strefami.
Jak doszło do tej transformacji? Jakie są dziś różnice między SSE a PSI? I co to wszystko oznacza dla inwestorów? Sprawdzamy!
Historia rozwoju stref przemysłowych w Polsce
Pierwsze specjalne strefy ekonomiczne w Polsce powstały w latach 90. XX wieku. Były odpowiedzią na potrzebę przyciągnięcia kapitału zagranicznego, ograniczenia bezrobocia i nadania tempa transformacji gospodarczej.
Strefy miały jasno wyznaczone granice – ulgi podatkowe przysługiwały tylko tym inwestycjom, które fizycznie mieściły się w obrębie SSE. To był dobry pomysł... przez jakiś czas.
Ale świat się zmienił. I inwestorzy też. W ramach zmian gospodarczych w Polsce coraz większą rolę odgrywa pozyskiwanie dotacji unijnych, które stanowi dodatkowe źródło wsparcia dla przedsiębiorców inwestujących w rozwój. Dzięki temu inwestycje w nowych lokalizacjach stają się łatwiejsze do zrealizowania.
Co to jest PSI (Polska Strefa Inwestycji)?
W 2018 roku wprowadzono Polską Strefę Inwestycji – nową, elastyczniejszą formę wsparcia dla przedsiębiorców.
PSI nie wymaga już lokalizacji inwestycji w starej strefie. W praktyce oznacza to, że dziś możesz otrzymać zwolnienia podatkowe dla przedsiębiorców niezależnie od tego, gdzie inwestujesz – nawet w rodzinnej gminie.
Ekspercka refleksja DUE: Wreszcie! Dzięki PSI realne wsparcie trafiło do tych, którzy inwestują tam, gdzie się urodzili – a nie tam, gdzie „jest strefa”.
Lokalizacja inwestycji poza strefą? Dziś to możliwe
To właśnie największa różnica między SSE a PSI:
W SSE trzeba było inwestować w obrębie ściśle określonych obszarów. W PSI możesz otrzymać ulgę na terenie całej Polski, pod warunkiem spełnienia określonych warunków.
Specjalne strefy porównanie przepisów: SSE vs. PSI
|
Parametr |
SSE (przed 2018) |
PSI (od 2018) |
|
Lokalizacja |
tylko w granicach strefy |
cała Polska (z wyjątkami – obszary wykluczeń np. mieszkaniowe) |
|
Forma wsparcia |
ulga podatkowa w SSE |
ulga podatkowa – decyzja o wsparciu (PSI) |
|
Czas obowiązywania ulgi |
do 2026 r. (dla zezwoleń SSE) |
10–15 lat w zależności od regionu |
|
Proces |
zezwolenie SSE |
procedura uzyskania decyzji inwestycyjnej |
|
Dostępność dla MŚP |
ograniczona |
pełna – Polska Strefa Inwestycji warunki wsparcia dopasowane do MŚP |
Polska Strefa Inwestycji warunki wsparcia - czyli co trzeba spełnić
Żeby skorzystać z PSI, inwestor musi przejść dwupoziomową ocenę:
Kryteria ilościowe pomocy publicznej
Minimalna wartość inwestycji zależy od:
- wielkości firmy (mikro, mała, średnia, duża),
- lokalizacji (czyli regionu i jego intensywności wsparcia),
- sektora działalności.
Przykład? Mikroprzedsiębiorca w woj. warmińsko-mazurskim musi zainwestować min. 200 tys. zł, podczas gdy duża firma w Warszawie – nawet kilka milionów.
Kryteria jakościowe dla inwestycji w PSI
Tu punktowana jest:
- innowacyjność,
- ochrona środowiska,
- tworzenie miejsc pracy,
- współpraca z uczelniami,
- rozwój regionalny i lokalne zaangażowanie.
Szczególnie atrakcyjną formą pomocy są dotacje na robotyzację, które wspierają modernizację procesów produkcyjnych w ramach PSI. Dzięki nim przedsiębiorstwa zwiększają efektywność i konkurencyjność.
Korzyści podatkowe stref ekonomicznych - ile można zyskać?
Dzięki decyzji o wsparciu w PSI, inwestor otrzymuje zwolnienie z podatku dochodowego (PIT lub CIT) – tzw. ulgi podatkowe – na poziomie nawet 70% wartości inwestycji.
Zwolnienie przyznawane jest na 10–15 lat, a jego wysokość zależy od:
- lokalizacji (np. w Polsce Wschodniej – wyższe ulgi),
- wielkości firmy (MŚP otrzymują więcej),
- rodzaju inwestycji.
Procedura uzyskania decyzji inwestycyjnej w PSI
Proces składa się z kilku kroków:
- Analiza wstępna – czy projekt spełnia kryteria ilościowe i jakościowe,
- Złożenie wniosku do właściwego zarządcy obszaru (dawne SSE),
- Weryfikacja dokumentów i negocjacje,
- Wydanie decyzji o wsparciu – to ona daje prawo do zwolnień podatkowych.
Ciekawostka od DUE: decyzję możesz dostać nawet przed rozpoczęciem inwestycji – a to pozwala spokojnie planować finanse.
Jakie branże mogą liczyć na preferencyjne warunki?
PSI szczególnie promuje:
- przemysł przetwórczy (produkcja),
- usługi nowoczesne (IT, centra BPO, R&D),
- zielone technologie i efektywność energetyczną.
To właśnie te sektory najłatwiej spełniają kryteria jakościowe, a ich inwestycje wspierają rozwój regionalny. Firmy planujące rozwój w obszarze B+R mogą liczyć na dotacje na projekt badawczy, które idealnie uzupełniają korzyści podatkowe dostępne w PSI. Takie wsparcie umożliwia wdrażanie innowacyjnych rozwiązań na rynek.
Jakie obszary Polski są objęte PSI?
Cała Polska - z wyłączeniem terenów mieszkalnych, lasów i obszarów chronionych.
Najwyższe wsparcie oferują województwa: warmińsko-mazurskie, podlaskie, lubelskie, świętokrzyskie, podkarpackie - czyli tzw. obszary priorytetowe.
Kto może ubiegać się o wsparcie w ramach PSI?
- polscy i zagraniczni inwestorzy,
- mikro, mali, średni i duzi przedsiębiorcy,
- firmy już działające, jak i startujące z nowym projektem.
Nie trzeba mieć lat działalności za sobą – liczy się potencjał inwestycyjny i wpływ na lokalny rozwój.
Podsumowując - PSI to nie tylko nowa nazwa, to nowa filozofia
👉 Z SSE do PSI przeszliśmy od „sztywnej mapy ulg” do elastycznego systemu wsparcia inwestycji w całej Polsce.
👉 Dziś kluczowa jest jakość inwestycji, a nie tylko miejsce.
👉 Dzięki PSI ulgi podatkowe są dostępne także dla małych firm w mniejszych miejscowościach.
Chcesz wiedzieć, czy Twoja inwestycja kwalifikuje się do PSI?
Zgłoś się do DUE Consulting – wykonamy bezpłatny pre-check Twojej lokalizacji, pomożemy przejść przez formalności i zwiększyć szanse na korzystne zwolnienia podatkowe dla przedsiębiorców.