PSI – podstawy prawne i regulacje

Polska Strefa Inwestycji (PSI) to obecnie jeden z najważniejszych instrumentów wspierania przedsiębiorców w Polsce. Choć nazwa może kojarzyć się z nowym startupem, ale tak naprawdę to potężne narzędzie legislacyjne umożliwiające uzyskanie wsparcia publicznego dla nowych inwestycji – niezależnie od lokalizacji.

Co to jest PSI i na jakiej podstawie działa?

PSI została wprowadzona na mocy Ustawy z dnia 10 maja 2018 r. o wspieraniu nowych inwestycji. Ustawa ta przekształciła dotychczasowy model Specjalnych Stref Ekonomicznych (SSE), umożliwiając inwestorom korzystanie z ulg podatkowych na terenie całego kraju – nie tylko w wyznaczonych strefach. Brzmi jak rewolucja? I dokładnie nią była.

Dzięki PSI, zwolnienia podatkowe strefy inwestycyjne stały się bardziej dostępne dla mikro-, małych i średnich przedsiębiorstw, a nie tylko dla korporacyjnych gigantów. Jeśli planujesz inwestycje w całej Polsce, warto zapoznać się z możliwością pozyskiwanie dotacji unijnych, które mogą znacząco obniżyć koszty projektu. Takie wsparcie ułatwia start zarówno małym, jak i średnim przedsiębiorstwom.

Co się zmieniło po 2018 roku?

Najważniejsze zmiany w PSI od 2018 roku to:

• zniesienie granic terytorialnych Specjalnych Stref Ekonomicznych – teraz cała Polska to potencjalna strefa,
  
• wprowadzenie kryteriów jakościowych i ilościowych inwestycji – koniec z inwestycjami-wydmuszkami,
  
• rozszerzenie dostępu do wsparcia dla firm w mniejszych miejscowościach i na obszarach problemowych,
  
• uproszczona decyzja o wsparciu – procedura składania została ograniczona do 30 dni od złożenia wniosku.
  
  

To wszystko wpisuje się w szeroki trend: Specjalne Strefy Ekonomiczne transformacja → PSI – czyli z przestarzałego modelu terytorialnego do nowoczesnego podejścia opartego na jakości i lokalnym wpływie.

Jak wygląda procedura uzyskania decyzji o wsparciu?

1. Wybierasz lokalizację – cała Polska jest objęta systemem PSI, ale poziom wsparcia zależy od regionu (tzw. intensywność pomocy publicznej).
   
2. Sprawdzasz, czy spełniasz kryteria ilościowe i jakościowe PSI (np. wartość inwestycji, zatrudnienie, wpływ na środowisko, innowacyjność).
   
3. Składasz wniosek do zarządzającego obszarem – najczęściej jednej z 14 spółek zarządzających dawnymi SSE.
   
4. Otrzymujesz decyzję o wsparciu, która uprawnia Cię do zwolnienia z CIT (lub PIT w przypadku JDG) przez okres od 10 do 15 lat.
   

Firmy inwestujące w nowoczesne technologie mogą skorzystać z programu dotacje na robotyzację, co pozwala na automatyzację procesów produkcyjnych. Takie dofinansowanie zwiększa konkurencyjność przedsiębiorstw na rynku krajowym i zagranicznym.

Protip: małe firmy, zwłaszcza te planujące inwestycje w słabiej rozwiniętych regionach, mogą liczyć na relatywnie niższy próg wejścia i wyższe wsparcie – czyli tak zwane wsparcie dla mikroprzedsiębiorców PSI.

Kto pilnuje porządku w systemie PSI?

Dwie główne instytucje to:

• Agencja Rozwoju Przemysłu (ARP) – która zarządza częścią stref i wspiera firmy w procesie inwestycyjnym.
  
• Ministerstwo Rozwoju i Technologii – które odpowiada za kształtowanie i nadzorowanie całej polityki wsparcia, a także interpretację przepisów nowa ustawa.
  

Te dwa podmioty nie tylko tworzą ramy prawne, ale też dbają, by nie było sytuacji typu „a teraz zbuduję fabrykę z piasku i dostanę ulgę na 10 lat”.

PSI vs. dawne SSE – czym się różnią?

Jak długo działa decyzja o wsparciu?

Standardowo od 10 do 15 lat – w zależności od regionu, intensywności pomocy publicznej i charakteru inwestycji. Im słabszy region, tym dłuższy okres zwolnienia. Czyli inwestując np. na Podkarpaciu, masz większe szanse na długoterminowe profity. Przedsiębiorstwa planujące innowacyjne projekty badawcze mogą ubiegać się o dotacje na projekt badawczy, aby sfinansować rozwój nowych produktów. Program ten wspiera również współpracę z uczelniami i instytutami badawczymi.

Co z intensywnością pomocy?

To kluczowy wskaźnik, który określa, jaką część kosztów inwestycji możesz odzyskać w ramach zwolnienia podatkowego. Maksymalne poziomy intensywności to:

• 70% – dla mikrofirm na ścianie wschodniej i w regionach słabiej rozwiniętych,
  
• 50% – w centralnej Polsce (woj. łódzkie, mazowieckie poza Warszawą),
  
• 35% lub mniej – w bardziej rozwiniętych częściach kraju (np. w Warszawie tylko 10%).
  

Podsumowanie? PSI to nie tylko ustawa, to strategia

Polska Strefa Inwestycji wymagania 2025 będą nadal ewoluować – m.in. pod kątem zielonej transformacji, cyfryzacji oraz innowacyjności. Nowe inwestycje muszą więc nie tylko generować zysk, ale też przynosić realną wartość lokalnym społecznościom i gospodarce. PSI to już nie strefa – to całopolski ekosystem rozwoju.

A jeśli myślisz, że potrzebujesz sztabu prawników, żeby zrozumieć przepisy – spokojnie. W DUE Consulting tłumaczymy to jak dobrzy nauczyciele matematyki: bez wzorów, które odstraszają, ale z pełnym zrozumieniem, jak mnożyć zyski przez mądre decyzje.